8 Ağustos 2014 Cuma

Balkanlar Turu 1. Gün: Üsküp

IMG_0466

Çok güzel ve ilgi çekici olacağını düşündüğüm bir yazı dizisine başlıyorum bugün. Yaz tatili boyunca sizlere tarif değil gezi yazısı yazsam beni mazur görürsünüz sanırım. Gezilerimizin için de yemek de var tabii. Bu yazımda size henüz döndüğüm Balkan turunun detaylarından bahsedeceğim. Toplam 6 gece 7 gün süren turumuzun her gününü ayrı bir yazı olarak sizlerle paylaşacağım. Böylece bütün detaylara ve bol bol fotoğrafa yer verme imkanım olacak. Bu yazımın bu bölgeye gitmeyi düşünenler için fikir verici olacağını umuyorum.

Bu tura katılmadan önce yaklaşık bir ay İzmir çıkışlı turları araştırdım, gitmek istediğim yer belliydi ama yalnız seyahat edeceğim için pişman olmayacağım iyi bir tur seçmek istiyordum. Bu seyahatimde ilk kez tura katılacak ve ilk yalnız yurt dışı seyahatimi yapacaktım. Araştırmalarım sonucunda Ebruli Tur'da karar kıldım ve şimdi turdan döndükten sonra ne kadar isabetli bir karar vermişim diyorum. Tur programı oldukça yoğundu, her anımız dolu doluydu ve programda yer alan bütün yerlere hatta fazlasına gidildi. Rehberimiz Nafiye Aysun Hanım derin tarih bilgisi ve bölgeyi çok iyi tanıması ile alanına son derece hakimdi. Kaldığımız oteller merkezi, 4 ve 5 yıldızlı, temiz ve konforlu idi. Her anlamda Ebruli Tur'dan çok memnun kaldım ve sizlere de gönül rahatlığı ile önerebilirim. Acentanın sahibi Resmiye Dinlenmez Hanımla tanıştığımda onun tatlı dil ve güleryüzünden iyi bir tatil geçireceğimi anlamıştım zaten.

Gelelim diğer detaylara... Turumuzun ilk günü sabah 6 da İzmir Adnan Menderes Havalimanı'nda buluştuk. Önce İstanbul'a Sabiha Gökçen Havalimanı'na gittik. Ardından öğle saatlerinde Üsküp Havalimanı'na (Alexandre the Great Airport) indik. Bizi bekleyen aracımız ile panoramik bir şehir turu yaparak seyahatimiz başladı.

Üsküp bildiğiniz gibi Yahya Kemal Beyatlı'nın doğduğu ve şiirlerinde de özlemle bahsettiği bir şehir:
Üsküp ki devamıydı Şar Dağı'nda Bursa'nın
Bir lale bahçesiydi, dökülmüş temiz kanın
Çok sürse ayrılık, aradan geçse çok sene
Biz sende olmasak bile, sen bizdesin gene.
Üsküp benim de görmeyi istediğim yerlerden biriydi. Yolculuğumuz esnasında rehberimiz şehirle ilgili genel bilgiler vermeye başladı. Bizim Üsküp dediğimiz şehre yabancılar Skopje (Skopya) diyorlar. Şehir önce Skupi adıyla kurulmuş. Çeşitli işgallerden sonra 1946'te bağımsızlığını kazanan Üsküp Makedonya'nın başkenti. Para birimi de denar.

IMG_0358

Şehir turu esnasında ilk dikkatimizi çeken şey Vodno Dağı'nın üzerinde yer alan ve şehrin neredeyse her yerinden görülebilen bu devasa haç oldu. Şehirde yer alan minarelerin boyunun da adeta bu haç ile yarışırcasına çok uzun olduğu görülüyor.

IMG_0359

Aracımızı kalenin oraya bıraktıktan sonra yürüyerek şehir turuna başladık. Üsküp Kalesi Roma döneminden kalma bir yapı.

Şehrin bir kısmı eski, bir kısmı ise 1963'teki büyük depremden sonra yenilenmiş.Davut Paşa Hamamı, Aslanlı Köprü, eski tiyatro binası, kale yeni Makedonya içerisinde. Kurşunlu Han, Saat kulesi, İsa Bey Camii ise eski yerleşim bölesinde kalıyor.

IMG_0361


IMG_0367

Osmanlı mimarisinin en güzel örneklerinden biri olan Mustafa Paşa Camii 1492'de yapılmış, daha sonra ise restore edilmiş.İçinde bir de Mustafa Paşa'nın türbesi yer alıyor.

IMG_0371

Aziz Kurtuluş Kilisesi (Sv. Spas) Üsküp Kalesi yakınlarında yer alan kilise19. yy.da inşa edilmiş. İkonası ahşap oyma sanatının en güzel örneklerinden biriymiş. Bu bakımdan Avrupa'nın en güzel kiliselerinden biri olarak kabul edilen kilise Osmanlı döneminde yapılmış. Ancak yerin yedi kat altına yapılmak şartıyla yapımına izin verilmiş. Bölgedeki en eski kilise olan Sveti Spas kalenin hemen karşısında Mustafa Paşa Camiinin yanında bulunuyor.

IMG_0374

Kısa bir yürüyüşten sonra sıra geldi öğle yemeği molasına. Öğle yemeği için rehberimiz bize Destan'ı önerdi.

cats

İlk fotoğrafta gördüğünüz shopmski salatası bildiğimiz çoban salatanın üzerine peynir rendelenmiş. Balkan ülkelerinde bu salatanın yaygın olduğunu daha sonraki yemeklerimizde de gördük. Yanında bazlama tarzında yumuşacık ve oldukça lezzetli ekmekler var. Altta ise gördüğünüz gibi yoğun bir kaymak tabakası olan oldukça lezzetli bir yoğurt var. Hepsini boş verin yoğurdu yiyin derim. Balkan ülkelerinde süt ürünleri özellikle yoğurt lezzetliydi.

cats2

Ana yemek olarak Üsküp'te kebap denilen köfteyi tercih ettik. Fotoğrafta da gördüğünüz gibi porsiyonu oldukça fazla bir tabakta 12 adet köfte var, yanında ekmekle birlikte doğranmış soğan ve közlenmiş biber geliyor. Özellikle yemeklik doğranmış soğan bana epey ilginç geldi. Köftenin tadı İnegöl köftesi gibi. Rehberimizin söylediğine göre İnegöl köftesinin kaynağı da bu köfteymiş, Balkanlar'dan göçenler tarafından hazırlanmış İnegöl köftesi. Tadı nasıldı derseniz içinde soğan ya da ekmek yok, sadece kıyma, lezzetli bir köfte ancak burada ve bundan sonra yediğim bütün köftelerde tuz miktarı benim damak tadıma göre hayli fazlaydı.

Bir de yanında güveçte kuru fasulye yedik, bu da bölgede çok yaygın olan bir yemek. Beğenenler oldu ancak bana göre içinde soğan olmaması dolayısıyla haşlama tadında çok da lezzetli olmayan bir fasulye idi, güveçte olmasına rağmen.

page

1392 Osmanlı'nın Makedonya'yı fethinden sonra önemli bir ticaret merkezi konumunda. Osmanlı gittiği bölgelerde ticareti geliştirmiş. Türk çarşısı da bunun örneklerinden bir tanesi.

Yukarıda çarşının girişi kısmını görüyorsunuz, oradan devam ettiğinizde bir çınarın altında yer alan bir meydana geliyorsunuz, altında kafe ve restoranlar var, burayı biraz Kemeraltı'na benzettim. Şehrin çınarın altında kurulduğu düşünülüyor. Çınar bildiğiniz gibi Osmanlı için de sembolik bir anlama sahip.

Sağ alttaki fotoğrafta ise kikirik denilen fıstık cinsini görüyorsunuz, küçük ve lezzetli bir fıstık yol üstlerinde satılıyor.

page2

Bu meydanın hemen orada eski bir han bulunuyor: Kapan Han. Kapan Han Selçuklu döneminden kalma. Alt katları büro, üst katları otel gibi kullanılıyormuş

Üsküp, Osmanlı hakimiyetinde 520 yıl kalmış. Osmanlı Anadolu'nun fethinden önce Balkan devleti olarak kurulmuş. Dolayısıyla şehirde o dönemden kalma pek çok cami, han, hamam var. Türk çarşısı, Kapan Han, Kurşunlu Han, Çifte Hamam, Davut Paşa Hamamı, Mustafa Paşa CamiiYahya Paşa Camii, Sultan Murat Camii, İsa Bey Camii, Aziz Spas Kilisesi, Aziz Dimitri Kilisesi bu yapıların başında gelmektedir.

IMG_0398

Kapan Han'dan sonra yürümeye devam ettik ve karşımıza Murat Paşa Camii çıktı. Bu cami 15. yy.dan kalma ve şehrin en büyük camilerinden biri, pek çok noktadan görülüyor. Süslemelerinde ise çoğu Balkan camiindeki gibi çiçek detayı ağırlıkta. Camii deprem ve yangında hasar gördükten sonra tekrar restore edilmiş. Murat Paşa Camii ibadet için daha çok Türklerin tercih ettiği bir camiymiş.

IMG_0393

Caminin önündeki meydanda bir de halk oyunları gösterisine denk geldik, yöreye özgü müzikleri dinlemek ve dansları izlemek oldukça keyifliydi.

IMG_0407 

Sultan Murat Camii şehrin en büyük camii. İçinde bir de Beyhan Sultan'a ait bir türbe bulunuyor. 1436'da inşa edilen cami, döneminin görkemli yapılarından biri.

IMG_0416

IMG_0411 page3

İsa Bey Camii 1457'de yapılmış, bahçesinde yer alan heybetli çınar da aynı tarihten kalma. Çınar ağacı  yukarıda da değindiğim gibi Osmanlı'yı temsil ediyor. İki kubbeli bu cami Bursa Yeşil Cami tarzında yapılmış. Camide yer alan süslemelerde yazılışının benzerliği dolayısıyla lale Allah'ı temsilen, gül ise peygamberi temsilen kullanılmış. Sağ alt resimde ünlü şair Yahya Kemal Beyatlı'nın annesinin kabrini görüyorsunuz, bu kabir de İsa Bey Camii'nin bahçesinde bulunuyor.

IMG_0417

Eski Üsküp evlerinin nadir bir örneği, diğerleri maalesef yıkılmış. Osmanlı döneminden kalma bu evde şu anda çarşı camiinin müezzini oturmaktaymış, penceresindeki Türk bayrağına da dikkatinizi çekerim.

IMG_0422 IMG_0424

Bit pazarı ve kuyumcular çarşısından geçtikten sonra bir başka tarihi yapıya geldik: Kurşunlu Han. Kurşunlu Han ve birkaç cami ile birlikte Osmanlı döneminden kalma yapılar arasında. Hanın içine girilemiyor, kapı üzerindeki küçük bir yarıktan iç kısmı çok az görmek mümkün.

cats3

Kurşunlu Hanı da gördükten sonra biraz dinlenmek üzere otelimize geçtik. Turumuzun bizim için Üsküp'te seçtiği otel Holiday Inn'di. 5 yıldızlı bu otel gayet temiz ve rahattı, ayrıca şehir merkezinde yer alması da bir avantaj.


IMG_0434

Otelimizde biraz dinlendikten sonra akşam turu için tekrar dışarı çıktık, merkezi bir noktada olduğumuzdan bu gezintimizi yürüyerek yaptık.Önce yolumuzun üzerinde askeri bir törene rastladık, biraz izledikten sonra yürümeye devam ettik.

IMG_0443 

 Karşımıza Selanik'tekinin bir kopyası olan Zafer takı çıktı. Zafer takından dümdüz devam ettiğinizde yeni Makedonya Meydanına ulaşıyorsunuz.

IMG_0448

Meydanda atı şaha kalkmış devasa bir İskender heykeli var.

page5

Bu heykelin etrafında son derece şık cafe ve restoranlar yer alıyor, oldukça hareketli bir bölge.

IMG_0463
Rahibe Teresa Evi
İskender heykeli karşınızda iken sol tarafa doğru devam ettiğinizde Rahibe Teresa anı evi ve tarihi tren garı tarafına gidiyorsunuz.

Hristiyanlar için Üsküp Rahibe Teresa'nın doğduğu şehir. Asıl adı Gonca Boyacıyu buradan yetişmiş ve bu anı evi de onun için yapılmış. Yandaki kubbeler ise Konstantin Kilisesine ait.

Bu caddenin sonunda eski gar var. 1954'te buradan göçenler Taş Köprü'den gara doğru yürüdükleri için bu cadde Türkler tarafından göç caddesi olarak anılıyormuş, bu cadde için Korzo, Piyasa caddesi gibi adlandırmalar da varmış. Burası şehrin merkezinde oldukça işlek bir cadde, şehrin kalbi durumunda. Tarihi gar ise daha sonra kent müzesi olmuş, şu anda kapalı olduğu için bizim görme şansımız olmadı.

IMG_0481
Eski Tiyatro ve Askeri Müze

Şehrin sembolü olan Taş Köprü 15. yy.dan kalma bir yapı. Sol ve sağ yanında çok güzel, heybetli binalar var. Bu binalar arkeoloji müzesi, dış işleri bakanlığı binası,  tiyatro ve askeri müzeymiş.

Bu köprünün altında gemi şeklinde bir de ilgi çekici görünümde bir restoran var.

Köprüyü bitirdiğinizde karşınıza Kril ve Metodi heykelleri, İskender ve annesini temsil eden heykeller çıkıyor. Sol tarafta saat kulesi şeklinde Dimitri Kilisesi var. Bu meydan adete eski ve yeni kenti ayıran bir sınır gibi.

çifte hamamJPG

Daha sonra karşımıza Davut Paşa Hamamı çıktı. Davut Paşa Hamamı (Çifte Hamam), 15. yy.da İsa Bey tarafından yaptırılmış. Kadınlar ve erkekler için iki ayrı binası olduğundan bu şekilde adlandırılan hamam çarşıda yer alıyor. Balkan hamamları içerisinde en güzeli olan bu hamam farklı bir planla yapılmış. Ancak 1917'ye kadar hamam olarak kullanılan yapı, şu an sergi salonu olarak hizmet veriyormuş.

üsküp yemek

Ardından yukarıda bahsettiğim Kapan Han'a gittik akşam yemeği için. Mekan olarak gayet hoş bir yerdi, Makedon müzikleri eşliğinde güzel bir akşam geçirdik. Yemek olarak önden Makedon salatası geldi, bölgede çok yaygın olan bu salata domates, soğan, peynir ve salata sosundan ibaret. Ardından ana yemek olarak sulu bir et yemeği geldi. İçinde köfte, tavuk ve kırmızı et karışık bir şekilde yer alıyordu ve mantarlı bir sos vardı. Bu yemeği pek sevdiğimi söyleyemeyeceğim.

Akşam yemeğinin ardından turumuzun ilk gününü ve Üsküp kısmını tamamlamış olduk. Yarın gezimizin Manastır, Kalkandelen ve Resne kısmını anlatacağım, takipte kalın...

Yazımı özetleyecek olursak Üsküp hakkında genel bilgi:

Makedonya'nın para birimi
  • Denar
Üsküp'te nereler görülmeli?
  • Taşköprü
  • Üsküp Kalesi
  • Mustafa Paşa Camii
  • St Spas Kilisesi
  • Kapan Han
  • Suktan Murat Camii
  • İsa Bey Camii
  • Kurşunlu Han
  • Makedonya Meydanı, İskender Heykeli
  • Rahibe Teresa Evi
  • Tarihi tren garı
  • Davut Paşa Hamamı 
Üsküp'te ne yenir?
  • (Destan'ı öneririm)
  • Köfte (kebap ya da cevabi deniyor)
  • Güveçte kuru fasulye
  • Yoğurt
  • Shopmski salata
  • Kikirik (fıstık)

4 yorum:

  1. Balkan'dan döndüğümüzden bu yana hala köfte yiyemiyorum :)
    Çok özenli ve gerçekten de detaylı bir yazı hazırlamışsın,ellerine sağlık!
    Balkan turu yapmak isteyenler için yol gösterici olacaktır.
    Sevgilerimle...

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Umarım faydalı bir yazı olmuştur, yorumunuz için çok teşekkürler.

      Sil
  2. Üç gününüde okudum harika yazmışsın, aynı konuştuğumuz gibi detaylı:) Bayılıyorum böyle detaylı yazanlara, 4 günde bi tane yazalım ama kaliteli yazalıyım diye düşünüyorum ben de senin gibi. Takipteyim, sevgiler:)

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Çok teşekkür ederim, böyle düşünmenden mutlu oldum :)

      Sil

Düşüncenizi paylaştığınız için çok teşekkürler!